Orhan Peker – Aşık Veysel

Bölüm Özeti

Türkiye’de bulunan yaklaşık 3,5 milyon sağır ve işitme engelli bireyin kullandığı resmi Türk İşaret Dili’nde yalnızca 2000 civarında kelime yer almaktadır. Bu nedenle sanat, bilim, teknoloji ve tabiat terimlerinin eksikliği, sağır ve işitme engelli bireylerin müze deneyimlerinden eşit şekilde yararlanmasını zorlaştırmaktadır.

Bu nedenle, Türkiye’de yaşayan sağır ve işitme engelli bireyin müzelerden eşit şekilde yararlanabilmesi amacıyla İşaret Dili Müze Sanat Sözlüğü Projesi hazırlanmıştır. Bongo Art Project ve Hadi İşaret işbirliğiyle, Ankara Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonundan seçilen 50 tablo için 230 sanat terimi üretilmiş, böylece sanat, bilim ve tabiat alanlarında işaret dili sözlüğü oluşturulmuştur. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Sivil Düşün Programı’nın desteğiyle 9 aylık çalışmada tamamlanan bu proje, ulusal ve uluslararası dilbilimcilerin katkılarıyla hayata geçirilmiştir.

Bu bölümde Ankara Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonunda yer alan Orhan Peker’in “Aşık Veysel” adlı eseri tanıtılmaktadır. Modern Türk resminin özgün üsluplu sanatçılarından Peker, bu eserinde halk ozanı Aşık Veysel’i yalın ama derinlikli bir anlatımla resmetmiştir. 1970 yılında TRT Resim ve Heykel Yarışması’nda Başarı Ödülü kazanan tablo, dönemin sanat anlayışının en güçlü kompozisyonları arasında yer alır. Orhan Peker, Aşık Veysel’i “toprak adam” olarak ele alır; sazıyla özdeşleşen, türküleriyle Anadolu’nun sesi olan halk ozanını sade fakat etkileyici bir üslupla betimler. Fırça darbeleri ve renk kullanımındaki özgün yaklaşım, hem Anadolu’nun ruhunu hem de Aşık Veysel’in kültürel hafızadaki derin izini yansıtır.